Het Ontstaan van Vaderdag

Sonora Smart Dodd - de moeder van Vaderdag

Het idee om Vaderdag te vieren kwam van mevrouw Sonora Smart Dodd uit Washington. Zij wilde haar vader, William Jackson Smart, veteraan van de Amerikaanse Burgeroorlog en weduwnaar, eren. Ze kwam op het idee toen ze luisterde naar een Moederdag preek.

Sonora’s moeder stierf in het kraambed toen ze beviel van haar 6e kind. William hertrouwde niet en voedde zijn 6 kinderen alleen op. Hij woonde met zijn kinderen op een boerderij.

Naarmate Sonora ouder werd realiseerde ze zich hoe zwaar het voor haar vader moest zijn geweest. Ze zag haar vader als een liefhebbende, onzelfzuchtige en moedige man. Ze wilde de kracht en doorzettingsvermogen van haar vader onder de aandacht brengen, waarbij ze was geïnspireerd door Anna Jarvis, die Moederdag heeft ingevoerd. Tegelijkertijd wilde ze alle vaders erop attent maken dat ze zich meer met de opvoeding van hun kinderen moesten bezighouden.

Sonora’s vader was geboren in juni. De eerste Vaderdag werd op 19 juni 1910 in Spokane, in de staat Washington, gehouden. Het toeval wilde dat in andere dorpen en steden ook een start werd gemaakt met het vieren van Vaderdag.

In 1924 steunde President Calvin Coolidge het initiatief om Vaderdag te vieren, maar het Amerikaanse congres, dat enkel uit mannen bestond, wilde dit niet doorvoeren. Pas in 1972, tijdens het presidentschap van Richard Nixon, werd Vaderdag een officiële feestdag. De vaste datum werd de derde zondag van juni.

Vaderdag werd een dag om niet alleen vaders te eren maar ook alle mannen die figureren als vaderfiguur, zoals stiefvaders, ooms en grootvaders.

Vaderdag sloeg in tegenstelling tot Moederdag aanvankelijk slecht aan. De reden was dat moeders het hele jaar in het huishouden zwoegden en met recht een dagje vrijaf kregen, terwijl vaders binnenshuis niets uitvoerden. Het was onzin om hem een vrije dag te geven. Tegenwoordig dragen veel vaders steeds meer hun steentje bij.

Toch wordt er met Vaderdag veel minder Vaderdagcadeaus gegeven dan met Moederdag. Hoewel het geven van een cadeau voor vader langzaam lijkt te veranderen.

Tijdens een recent onderzoek bleek dat 67% van de Nederlanders geen waarde hechten aan Vaderdag. Toch voelt 40% zich verplicht om een Vaderdagcadeau te kopen. Een kwart koopt voor de zekerheid een cadeau voor vader. Overigens denkt 50% van de ondervraagden ook zo over Moederdag.

Vaderdag werd in tegenstelling tot de populaire misvatting niet in het leven geroepen door de fabrikanten van Vaderdagkaarten. Toen het idee werd geopperd bestonden deze kaarten niet eens.

In Nederland werd Vaderdag voor het eerst op 7 september 1936 gevierd. Dit initiatief kwam van de slijterijen en rookwarenwinkels, die hiermee ‘cadeau vaderdag‘ promoten. Officieel was er echter niets vastgelegd. In 1938 werd deze dag op de 1e zondag van september gevierd. Al in juli stonden de kranten vol met tips voor een Vaderdagcadeau. Na de 2e Wereld Oorlog werd de 3e zondag in juni voor Vaderdag officieel ingevoerd, zoals deze al was vastgesteld in Amerika. Tegenwoordig stromen in juni de folders binnen vol met tips voor een Vaderdagcadeau. Opvallend is dat vaders Vaderdag nog het minst belangrijk vinden.

Niet in alle landen wordt Vaderdag op de derde zondag van juni gevierd. België viert dit een week eerder. In Spanje wordt dit op 19 maart gehouden. Dit is de sterfdag van Jozef, de vader van Jezus. In Luxemburg wordt Vaderdag op de 1e zondag in oktober gevierd en in Duitsland vindt deze feestdag gelijk plaatst met Hemelvaart.