Het ontstaan van Moederdag

Door de eeuwen heen werden moeders vaak geëerd. Het oude Griekenland eerde Rhea, de moeder van de Goden. En de Katholieke kerk vereerde Maria, de moeder van Jezus.

Moederdag - Anna JarvisHet ontstaan van de huidige Moederdag vindt zijn oorsprong in Boston, Amerika. In 1870 startte rechter Julia Ward Howe een grote publiciteitscampagne voor moederdag. Dit stond in het teken van pacifisme en ontwapening voor vrouwen. De campagne werd echter een succes toen Anna Marie Javis in 1907 de dag voor moeder promootte.

Anna Marie Jarvis (01-05-1864 / 24-11-1948) was de dochter van Anna Marie Reeves Jarvis en Granville Jarvis. Ze was het negende kind van de elf kinderen die werden geboren waarvan er 9 op jonge leeftijd overlijden. Jarvis moeder was erg ontdaan over het overlijden van haar kinderen. Door anderen te helpen, probeerde ze haar verdriet te vergeten. Tijdens de Amerikaanse burgeroorlog hielp zij samen met andere vrouwen de gewonden.

Op de 2e zondag in mei 1905 (9-5-1905) overleed Jarvis moeder. Anna Marie organiseerde het jaar erop een persoonlijk eerbetoon aan haar moeder. De 1e Moederdag of te wel ‘General Memorial Day of all Mothers’, werd het jaar daarna gevierd op de 2e zondag van mei in 1907. Anna gaf aan alle aanwezige moeders in de kerk een anjer, een cadeau voor moeder. In totaal deelde ze 500 anjers uit.

Dankzij Jarvis inspanningen breidde het fenomeen zich snel uit. Ze schreef honderden brieven aan kerkleiders en politici om Moederdag te promoten. In 1909 werd in 45 Amerikaanse Staten Moederdag gevierd. In 1910 riep de gouverneur van West-Virginia op om de 2e zondag in mei Moederdag te vieren. Anne spande zich in om de president te overtuigen om Motherday te vieren. In 1912 werd Mothersday International opgericht en in 1914 ondertekende president Thomas Woodrow Wilson de ‘Mother’s Day’ overeenkomst, waardoor Moederdag een officiële een nationale feestdag werd.

Moederdag kreeg daarna een sterk commercieel karakter waarbij het eren van de moeder al snel op de achtergrond geraakte. Het commerciële karakter uitte zich in de vele moederdag cadeaus. Dit tot grote tegenzin van Anna, die zich tot het uiterste inspande om Mothersday weer af te schaffen. Ze voerde acties waarvoor ze zelfs in de gevangenis belandde. Ze investeerde haar familiekapitaal om deze acties te financieren waardoor ze uiteindelijk in armoede stierf. Het cadeau voor moeder op moederdag pastte niet bij haar filosofie.

Sinds 1922 wordt ook in Nederland Moederdag gevierd. De reden was zuiver commercieel. De initiatiefnemer was de Koninklijke Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde in Nederland, waarbij het weggeven van bloemen, met name tulpen, centraal stond. In dat jaar werden 30.000 moederdag cadeaus oftewel tulpen verkocht. De Koninklijke Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde waren de eersten die inspeelden op Moederdag, dit tot ongenoegen van de banketbakkersbranche. Al snel introduceerde de Nederlandsche Banketbakkers Vereeniging speciale Moederdag taarten, die op reclame platen werden aangeprezen en in elke banketbakkerij te koop waren. Vier jaar later in 1928 werd Moederdag in Nederland uitgeroepen tot een officiële feestdag.

Tot de Tweede Wereldoorlog waren taart en bloemen, de traditionele Moederdag cadeaus, maar vanaf de jaren vijftig zijn de producten uitgebreid en spelen vrijwel alle winkels in op het thema ‘kado moeder’.

De Moeder verwen dag houdt echter meer in dan het geven van cadeaus. De moeder hoeft die dag niets te doen. De rollen worden omgedraaid. De zorgtaken en de huishoudelijke taken worden aan de andere gezinsleden overgedragen. Dat is naast een fysiek cadeautje het echt cadeau voor moeder.

Tegenwoordig vieren de Amerikanen op de 4e zondag in Oktober ook schoonmoedersdag.